Man. Post. Cap. IV: PLAC — velle & nolle; materialiter/formaliter
Placeus. Both premises fail. On the major: one and the same person can, for different reasons, will and refuse the same thing at once—hence hesitation, deliberation, and the clash among our thoughts and choices. There is a will aligned with right reason and a will that errs against it; the erring will sometimes fights itself. No one formally wills evil as evil—as privation of a good—so it is no wonder Adam did not formally will the loss of righteousness; that would have been to will his sin under the aspect of evil.
What Garissoles says in the minor—that Adam willed to break the precept only materialiter, not formaliter—is right. Adam willed what was in fact a breach of God's command, but under the guise of some great apparent good, not under the aspect "breach of divine law." If he had formally meant to break the precept and yet refused to lose righteousness, he would have been a fool, imagining inseparable things could be parted.
Latin
PLAC. Utraque propositio est falsa; Major quidem; potest enim unum idemque homo idem eodem tempore ob diversas rationes velle & nolle. Idque evenit frequenter: inde haesitatio, & deliberatio, & pugna nonnunquam inter cogitationes volitionesque nostras. Deinde est voluntas rectae rationi conformis, & est voluntas errans & rectae rationi repugnans: haec secum ipsa nonnunquam pugnat. Denique nemo vult malum qua malum formaliter, hoc est, quatenus est privatio boni. Itaque mirum videri non debet, si Adamus privationem justitiae formaliter non voluit. Ita enim peccatum suum voluisset sub ratione mali. Quod etiam in Minore ait, Adamum voluisse violare Dei praeceptum, materialiter tantum ut sic loquar, non formaliter, verum est. Voluit enim id quod erat violatio praecepti Dei, sed non sub ratione violationis praecepti divini, sed sub ratione magnae cujusdam bonitatis sibi falso apparentis. Quod si formaliter volebat violare Dei praeceptum, & tamen nolebat justitiam suam amittere, stultus erat, putans separari posse, quae separari nullo modo poterant.
About this text
New English, free to read. Open any section below.
English follows the locked 1661 Saumur Latin of Capita I–XIV partial through Man. Post. Caput IX (eph-ho / eph-ho pantes) before eph-ho / eph-ho pantes, reconstructed from IA PDF page images with Vision OCR and pdftotext as check. No modern English was copied. Cap. IX deepen+ remain.
Catalogue & scope
IA deimputationepri00lapl. Densify: Capita I–XII + Caput XIV + Man. Post. Cap. II–VI through Cap. X Rom. 5:14 tip. Not whole Disputatio; Cap. X Rom. 5:14+ / ~494 pp Disputatio remain.
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, Caput Primum tip (Saumur 1661) (Latin)
- Checked print IA Text PDF tip-page extract of Caput Primum (Latin)
- Checked print IA DjVu OCR of the 1661 volume (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput II probable arguments I–VII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput III necessary arguments (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IV tip through Garissoles distinction (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IV remainder through Drelincourt (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput V Distributio + Caput VI tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VI remainder Maresius args I–VIII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII tip Garissoles through Rivetus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII rest after Rivetus tip through Garissoles consequent confession (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII §.6 causes-argument through Sed pergamus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Denique / σκοπῷ–verbis tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Accedamus ἐφ᾽ ᾧ / aorist / lexicography tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Ad alias rationes Prima–Tertia tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Praeter aberrationem through Christ–Adam close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Quarta ratio through Sed pergamus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Quinta & ultima ratio through p.70 return (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII opening through Rom. 5:15 gift reductio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII Calvin p.20 through hereditary-corruption close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII Ex vs.16 through Chamier disertius close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII IV Ex vs.17 through V Ex vs.18 Pelagius dilemma close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII VI Ex vs.19 through Chamier/Martyr close before Caput IX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IX opening through roses reductio before Responsio secunda (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IX Responsio 2 through Melchizedek close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X opening through Garissoles first ratio before alteram (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X Theologorum auxilium through Bellarmine retorsion before Christi justitia (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X Superest ultima through Placeus reply before Caput XI (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XI Pelagian/Socinian/Remonstrant alienation before Caput XII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XII Daubuz antecedent/immediate open before v.19 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XII Tranfit vers. XIX Rom 5:19 / Chamier / Blancus before Cap. XIV (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XIV Nullam extare / Manuscriptum posterius Cap. I before Cap. II (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §XIV Garissoles primi peccati naming / Placeus bile reply before duplex question (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II Status Questionis before §III (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §III Garissoles fourfold / actualis (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II duplex Immediata/Mediata before §XIX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §XIX Tum in nomine before Deinde habitus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II GAR Deinde habitus before Posterior quaestio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II Posterior quaestio de poena before Cap. III (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. III Observata quaedam before Cap. IV (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Rursus observata through Prima ratio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Cameron–Amyraut vita promissa (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Cameron–Amyraut vita promissa (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Tertia GAR three rationes (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Noli/Quarta/Quinta (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR 2 Quinta / Sexta tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Ultimo / PLAC / GAR 2-4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Denique / Vir Doctus threefold tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Caput V quid sit imputari tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Caput VI Examen Cap. IV tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR 4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Isaiah 55 / Subjungis tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Chamier tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Placeus replies tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI foedus-condition tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 5 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 6 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI infants/Confessio/Pighius tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI generative-faculty quarrel tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI last-end / pleasure-vs-generation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI original-stain syllogism tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI poena/permission/natural-propagation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI judgment-locution tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Calvin Tertio tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII first courtier similitude tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII separability/judicial tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII penalties/meritorie tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII sons/Deut 24 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII magist/power-vs-justice tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII second similitude Thomas/body tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII GAR Augustine/representation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII 3rd similitude King/war tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII God-as-judge/Abraham tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII GAR Ezek 21 / just-with-unjust (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII Quarto/Quinto close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII OT tree interdict open (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Hypognosticon / interdict silence (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII sentence / common-penalty (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII personal words / quia paruisti (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Gospel promise / seed of woman (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII death-reply / Ps 32 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Abraham / OT close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX Rom 5:12 open (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX four proofs (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX name-distinctions (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR/Beza (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR Cap. VII § IX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR Cap. VIII Resp. 1 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX PLAC vs GAR 3 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX imputatum-est reductio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX three senses of imputation (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. X Rom.5.13 open tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.