Annotatio V §.IV close: Oral (if true) lesser testamentary good — not faith-fundamental; Luke 22:29–30 — stop before §.V
§.IV close: even granting a goods/commodities split, and that testamentary goods differ in weight toward eternal salvation — Oral, if true, belongs to the lesser class (many oral eaters still perish).
So Oral doctrine is not faith-fundamental; dissent here is not fundamental dissent — the more so as spiritual eating apart from sacramental suffices for eternal life and already gives its firstfruits (Luke 22:29–30: kingdom by testament to eat and drink at His table). Stop before Annotatio V §.V.
Latin
(2) Ponamus, inter Bona Testamentaria, & Commoda inde oriunda, discriminandum, cùm alias Bona, & Commoda, probe inter se conspirent, Bonaque etiam Commodorum nomine, & vice versâ Commoda nomine Bonorum, appellari queant, tamen istud extra dubium mecum posuerit Autor, Testamentaria bona, si de iis indiscriminatim omnibus sermo sit, non esse ejusdem rationis & ponderis, eorumque alia necessariam, alia minùs necessariam cum salute æterna habere connexionem; hôcque extra dubium positô, vel ipsum arbitrum appello Disputatorem: Num Oralis Manducatio corporis Christi, etiamsi vera foret, per se solam considerata, prioris, an verò posterioris potiùs generis bonis Testamentariis annumeranda veniat? Quodsi a. ad posterioris generis Bona Testamentaria, Oralis Manducatio, si vera sit, pertinet, (quemadmodum ex dictâ hypothesi, ad hæc omnino, non autem priora, pertinere ex eo manifestum evadit, quòd; ex aliâ Autoris hypothesi, multi Oraliter Corpus Christi manducent, qui æternum tamen pereant) utique constat, Doctrinam de Orali Manducatione non esse fidei Christianæ fundamentalem & per consequens, dissensum in hac Doctrina, non esse dissensum Fidei fundamentalem, tantóque minùs; quanto inter ita dissidentes, magis convenit, Spiritualem Manducationem corporis Christi, etiam citra omnem Sacramentalem, ad salutem æternam obtinendam sufficere, quin, dum intimam hæc cum Christo Unionem Communionémque absolvit, vitæ eam æternæ, Spiritualiter Corpus Christi manducantibus testamento à Christo legatæ, primitias præbere: Quorsum pertinet istud, paulò post Institutionem S. Cœnæ, discipulis suis, spirituali Manducatione usis, à Christo dictum: Kagō diatithemai hymin basileian &c. Et ego vobis Testamento addico Regnum, ut edatis & bibatis ad mensam meam in Regno meo, Luc. 22, 29. & 30.
About this text
Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.
English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, Prefatio section I tip (Schrey & Hartmann 1708) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Prefatio §II + Crimina heads + Part I Protheoria densify (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Prefatio Crimina defenses densify (IV + Crimina I–II opening) (Latin)
- Checked print Tesseract Prefatio Crimina defenses pages 44-56 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Crimina II rem + Crimina III + Cassel Art. III–V densify (Latin)
- Checked print Tesseract Prefatio Crimina II–III pages 57-75 (Latin)
- Checked print pdftotext Prefatio Crimina II–III pages 56-75 (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria body pages 102-120 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Controversiae Obices/Officia/Historia/gradus densify (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria body pages 114-120 (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria body pages 102-120 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Formula Discord / Digressio / Bossuet / Disparitas densify (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria pages 121-127 (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria pages 121-127 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex densify (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria pages 126-135 (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria pages 126-135 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Coena Domini body start densify (Q.I–II / Precariae Hypotheses) (Latin)
- Checked print pdftotext Coena Domini pages 134-141 (Latin)
- Checked print Tesseract Coena Domini pages 134-141 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Post Lutherum Providentia Controv. III opening densify (Latin)
- Checked print pdftotext Post Lutherum pages 141-155 (Latin)
- Checked print Tesseract Post Lutherum pages 141-144 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Controversiae Post Lutherum Controv. VI Reprobation densify (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Prooemium PDF pages 179-186 (Latin)
- Checked print Tesseract Hexades Prooemium pages 182-186 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.I–§.IV densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Annotatio I PDF pages 186-198 (Latin)
- Checked print Tesseract Hexades Annotatio I pages 186-193 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.V–§.VII densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Annotatio I PDF pages 192-205 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.VIII densify (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.