A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §652

Annotatio V §.IV cont. close: denying Oral ≠ denying presence or sacramental; stop mid-§.IV before §.6

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

Reply to (2)–(3): consequence fails. Denying Oral does not deny substantial presence — witness spiritual non-sacramental eating (Jn 6; Christ dwelling in hearts). Omnipresence itself sits oddly with ‘receiving into the mouth what is already in the mouth.’

Nor does denying Oral deny sacramental eating: spiritual is the chief part of sacramental for Luther; denying a lesser part is not denying the whole. Distinction remains — spiritual bare of bread; sacramental always has blessed-bread oral, even when severed from spiritual eating of the Body. Stop mid-§.IV before §.6 / further Anti-Irenicum.

Latin

Ad Secundum & Tertium responsione unâ eâdemque defungi mihi licet, utrumque scil. Consequentia deficere: Enimverò (1) À negatione Oralis Manducationis Corporis Christi, quis unquam ad negationem Præsentiæ Corporis ejus in Cœna substantialis, progressum molietur? Quid fiet de Manducatione Spirituali non Sacramentali Joh. 6. quâ tamen mediante, Christus totus ita nobis præsens est, ut habitet in Cordibus nostris Gal. 3? Quorsum evadet omnipræsentia Corporis Christi, quandocunque Orali Manducatione, seu Sacramenti Eucharistici usu, abstinemus? Quanquam ipsa omnipræsentia Corporis Christi, Manducationi ejus, i. e. Receptioni Corporis Christi in os, non unô modô inimica sit: Quî enim receperis in os, quod vi omnipræsentiæ suæ, jam tum in Ore est? Et quomodo dentibus gutturi & stomacho subduces, quod ita Ore manducasti, ut omnibus tamen manducantis Corporis partibus, eodem temporis momento præsentissimum fuerit? (2) Nec melior obveniet nexus procedenti à Negatione Oralis Manducationis, ad Negationem Sacramentalis, quandoquidem etiam Spiritualis Manducatio, Manducationis Sacramentalis pars est, eóque Luthero ipsi, nec dubito, Lutheranís omnibus, præcipua & principalis. At verò à negatâ Manducationis Sacramentalis parte minus principali, ad negatam Sacramentalem totam vel universam, hiulca dabitur consequentia. Nec est, quod metuat A. sublatum tamen sic omne inter Sacramentalem & Spiritualem Manducationem, discrimen esse, si Oralis Corporis Christi Manducatio, S. Cœnâ exulet: Nam Sacramentalis Manducatio, à Spirituali, hôc evidenti discrimine, in perpetuum distat, ut Spiritualis nuda sit panisque manducatione destituatur; Sacramentalis verò hac panis manducatione semper gaudeat, ceu essentialiter sibi competente, Spiritualis nunquam Oralis sit, nisi in Sacramento Cœnæ; Sit verò tùm Oralis, benedicti tantùm panis, non Corporis Christi; Sacramentalis vice versâ, semper Oralis existat, panis scil. benedicti, etiam tùm cùm à spirituali Corporis Christi Manducatione sejuncta manet.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.