A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §620

Annotatio IV §.XXIV: Clarissimus Professor’s calumny — Reformed feign belief; Danhauer’s Waldenses defense vs Mariana

A Clarissimus Professor’s public Supper Disputation lately charged that Reformed confessions do not match their faith — that they feign belief and feel one thing while speaking another (§. 3).

Strimesius responds to the grave injury by citing Danhauer (not directed at the Professor personally): Pontiffs once said the same of the Waldenses; the Waldenses’ excusing reply and Danhauer call hypocrisy-without-reason the calumniator’s last refuge.

Latin

Cæterùm assertionis hujus veritas ac evidentia, Reformatorum testimoniis quàm plurimis firmata ac stabilita, adeo nuper perstrinxit cujusdam Professoris Clarissimi oculos, ut in Disputatione publica de Cœna, superiori anno cameraliter ab eo habitâ, quò fundamentalem in hoc articulo Protestantium Dissensum, deplorando certè conatu, evinceret, verba Reformatorum Confessionesque externas, Fidei ipsorum non congruere, h. e. ut verbis ejus utar; Reformatos reverà id non credere quod se credere simulant, neminique non constare, aliud illos sentire, aliud loqui, haud verecundatus fuerit scribere §. 3. Cui gravissimæ injuriæ, toti Ecclesiæ Reformatæ adeo iniquè, & ob finem tam tetrum invidiosumque illatæ, nihil aliud reponimus, quàm fidi Præceptoris sui, Joh. Conr. Danhaueri verba, quibus Waldensium causam, in isto eodem casu, contra Joh. Marianam aliosque Pontificios, defendit, citra tamen omnem, ad Personam Professoris applicationem à nobis recitanda: Adhuc nostro, inquit, seculo, ausi sunt Pontificii scribere, statuisse Waldenses, in Eucharistia sacramento corpus Christi non esse. Colorem rei faciunt per aliam calumniam, quam ipsi Waldenses recensent in Responsione excusatoria ad Literas Augustin. pag. 87. Falso nos arguunt, non esse hanc nostram Confessionem, ex ejusmodi ratione, quod alia scribimus de Sacramento Corporis Christi, & alia credimus. Quibus ita præmissis, subjicit Danhauerus id, quod ab hoc loco alienum non est: Hoc nim. ultimum effugium est eorum, qui si aliàs resorbere calumnias cogerentur, hypocriseos adversarium sine ratione postulant; Dissert. de Ecclesia Waldensium. art. 4. Phænom. 10. §. 34. in medio.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.