To Florus 5.25
To avoid the odium of this name, your mention of various heresies is entirely futile. You say: ‘Just as Arians call catholics Sabellians, although catholics distinguish the persons clearly while preserving their common nature, so you impose the Manichaeans’ name on us, although we do not say marriage is evil, as Manichaeans do, but say evil passes into all human beings as a condition of nature’ (Augustine, Marriage and Desire 2.23.38). I have no doubt the wise will laugh at these arguments. Arians falsely call catholics Sabellians, since we distinguish the persons of Father, Son, and Holy Spirit without any confusion or change of substance, while they very stupidly slander us as though one and three were no different. Likewise, catholics most rightly declare you Manichaeans, because your creed compels us to say so.
Manichaeans assert natural sin; you say it is natural. They say the devil planted bodily desire; you confirm this through extended argument. They contend that evil cannot be avoided through free will because it is natural. With the same words you too invent a free will through which evil can be done, but evil cannot be abandoned. Mani says seed is cursed; you try to prove it by scriptural authority. Mani says wickedness cannot be changed; you shout that it is so. But you say Adam alone possessed a better nature. Mani too, writing to Patricius, says Adam should be believed better than those who followed, as though formed from the flower of the first substance. You say intercourse is diabolical because of its natural movements, and human beings are rightly plucked by the devil like fruit from a shrub he planted. Mani says this too: he is, indeed, the one from whom you learned to believe and affirm it. Mani says both nature and marriage are evil. You say marriage is good but nature guilty. You are not more religious here; he is more intelligent.
Just as it is false when Arians say catholics are Sabellians, then, it is entirely true when catholics say advocates of inherited sin are nothing other than Manichaeans. The illusory distinction between you arises not from your creed but from your ignorance. You and Mani therefore hold one faith, but he proves less shameless than your distinguished self. For one does not readily meet either a Manichaean or another Melitides who says he condemns human nature without slandering marriage.
Latin
Ad cuius nominis cavendam invidiam, frustra omnino diversarum facis haereseon mentionem. Ais enim: Sicut Ariani Catholicos Sabellianos vocant, quamvis certam personarum distinctionem faciant, naturae tamen communione servata; ita et a nobis Manichaeorum vobis nomen imponi; cum vos non dicatis malum esse nuptias, quod dicunt Manichaei, sed dicatis malum in omnes homines naturae conditione transire [n59] . Haec autem argumenta tua prudentibus non ambigo irrisum iri; nam ut Ariani falsos Catholicos Sabellianos dicunt, cum a nobis et Patris et Filii et Spiritus Sancti personarum fiat sine ulla confusione et sine mutatione substantiae distinctio, illique hebetissime calumnientur, inter unum et tres nihil interesse; ita etiam Catholici iure meritoque vos Manichaeos esse pronuntiant; quia id a nobis dici fides vestra compellit. Asserunt quippe Manichaei naturalem peccatum: vos dicitis naturale. Dicunt Manichaei libidinem corporum a diabolo esse plantatam; tu id multiplicata disputatione confirmas. Contendunt illi per liberum arbitrium non posse malum caveri, quippe quod naturale sit; tu quoque iisdem sermonibus liberum commentaris arbitrium, sed per quod malum fieri possit, a malo autem non possit desisti. Dicit Manichaeus semen esse maledictum: tu id Scripturarum auctoritate probare conaris. Dicit Manichaeus inconvertibilem esse malitiam; tu sic esse vociferaris. Sed dicis tu Adam solum naturae fuisse melioris; dicit etiam Manichaeus ad Patricium, meliorem illum secutis credi oportere, quasi de primae concretum flore substantiae. Dicis tu commixtionem propter naturales motus esse diabolicam, atque homines a diabolo quasi fruticis a se plantati fructus iure decerpi; dicit etiam hoc Manichaeus, quippe a quo id credere et affirmare didicisti. Dicit Manichaeus et naturam et nuptias malas esse: tu autem bonas nuptias, sed ream naturam. Non tu hic religiosior, sed ille prudentior. Quomodo ergo falsum est, quod dicunt Ariani, Catholicos Sabellianos esse; ita verissimum est, quod dicunt Catholici, Traducianos non esse aliud quam Manichaeos; distinctionem autem inter vos illusoriam quidem, non fide vestra, sed imperitia contigisse. Unius ergo fidei tu et Manichaeus; sed ille minus impudens, quam tua gravitas invenitur; neque enim facile Manichaeus aut Melitidis alter offenditur, qui dicat se damnare naturam hominum, sed non infamare coniugia.
About this text
Julian’s six preserved books to Florus, quoted section by section in Augustine’s unfinished reply. Augustine’s refutations are omitted. Latin of Julian’s words is on each section.
Julian’s own books do not survive as a separate manuscript. English follows his words as Augustine quotes them in the Unfinished Work Against Julian. Augustine’s replies are omitted. We do not restore a Julian text independent of Augustine.
Witnesses
- Copy-text Augustine, Unfinished Work Against Julian (Latin · Julian’s words as quoted, Books 1–6)
- Checked print Augustinus.it Latin of the Unfinished Work (Latin · Same work)
- Checked print Migne PL 45 (Latin · Hard cases)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.