Fragments on the Psalms · §50

The Cup and the Fullness of the Earth

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

The Holy Spirit, having mixed divine decrees with human words, divides from this vessel a cup to each; and the cup that is strongest for the one is the most precious and exceptional to the one receiving it, for it is said that the Holy Spirit makes this a matter of profit. To the one who has received, He says, 'And my cup' (Ps 23:5). If your cup were to carry such a thought, it would be the cup of you, the Lord, 'whom you have given me to drink' (Ps 23:5). For the aforementioned mixture proposed toward wisdom is not human.

No one reaps such a salvation from works, but from the grace of God being merciful (Ps 22:6a). For God, being rich in mercy, through the great love approaching Him toward men, has made alive in Christ the dead who had come to be through sins and trespasses; therefore the Holy One says: 'And your mercy shall pursue me, always coming and overflowing for me' (Ps 23:6). Not indeed at times or sometimes, but all the days of my life it pursues me (Ps 23:6). And all the days of life are the various illuminations of the truth through which we happen to be made alive, namely the Christ who is present with us through life.

He settles in a place of pasture, and in the house of the Lord he dwells (Ps 22:6b), not for a certain time but all the days of immortal life, being illuminated unceasingly and repeatedly.

The earth has become more mystical of the Lord; how greatly he descended and liberated it from those who tyrannically hold it, the demons, destroying all the deceits being performed upon it: magic, sorcery, the divinations of the demons upon the earth along with the laws concerning idols and sacrifices. But also its fullness is of the Lord, namely all the mortal things dwelling upon it; the fullness of goods He cast upon it according to the Psalm, 'The earth is full of the Lord's mercy, and full of His praise' (Ps 32:9). But also the inhabited world; and this is His church under the sun, apart from those dwelling in it. But this inhabited world is inhabited by those who think and live ecclesiastically. He himself established it upon the seas, and the seas being understood as the many storms and salt-spray of the trials that occur. For then the church receives a foundation and a steadfastness, and the...

Against the onslaught of the three-fold waves

Greek

τὸν οι νον, καταμίξασα τὰ θεῖα θεωρήματα λέξεσιν ἀνθρωπίναις. ἐκ τούτου τοῦ κρατῆρος μερίζουσα ἑκάστῳ δίδωσι ποτήριον, ο περ ποτήριον κράτιστον ο ν, τουτέστι τίμιον καὶ ἐξαίρετον τοῦ λαβόντος, λέγεται ὡς καὶ τὸ πνεῦμα τὸ α γιον χρηματίζει· τοῦ εἰληφότος αὐτό φησιν Καὶ τὸ ποτήριόν μου. εἰ δὲ φέροιτο τὸ Ποτήριόν σου τοιαύτην ε χον διάνοιαν, σοῦ τοῦ κυρίου τὸ ποτήριόν ἐστιν, ο περ ι να πίω δέδωκας. οὐ γὰρ ἀνθρώπινον τὸ προειρημένον κρᾶμα τὸ πρὸς τῆς σοφίας προτεινόμενον. 208 Ps 22,6a Οὐ τοσοῦτον ἐξ ε ργων τις καρποῦται σωτηρίαν, ο σον ἐκ χάριτος θεοῦ ἐλεήμονος ο ντος. ̔Ο γὰρ θεὸς πλούσιος ω ν ἐν ἐλέει διὰ πολλὴν προσοῦσαν αὐτῷ πρὸς ἀνθρώπους ἀγάπην Χριστῷ συνεζωοποίησεν τοὺς νεκροὺς δι' ἁμαρτήματα καὶ τὰ παραπτώματα γεγενημένους· ο θεν καὶ ὁ α γιός φησιν· Καὶ τὸ ε λεός σου καταδιώξεται, ἀεὶ ἐπερχόμενον καὶ ἐπιχεόμενόν μοι. οὐ γὰρ ποτὲ μὲν ποτὲ δὲ ου , ἀλλὰ Πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου καταδιώκει με. πᾶσαι δὲ αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς η τοι οἱ διάφοροι φωτισμοὶ τῆς ἀληθείας καθ' ου ς ζωοποιούμεθα τυγχάνουσιν, η ὁ διὰ βίου παρὼν ἡμῖν Χριστός. 209 Ps 22,6b Εἰς τόπον μὲν χλόης κατασκηνοῖ, ἐν οι κῳ δὲ κυρίου κατοικεῖ, οὐκ ἐπί τινα καιρὸν ἀλλὰ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς τῆς ἀθανάτου, ἀδιαστάτως καὶ ἐπαλλήλως φωτιζόμενος. 210 Ps 23,1b–2 Μυστικώτερον δὲ τοῦ κυρίου γέγονεν ἡ γῆ, ὁπηνίκα κατελθὼν ἠλευθέρωσεν αὐτὴν τῶν τυραννικῶς κρατούντων αὐτὴν δαιμόνων, καταλύσας πάντα τὰ ἐπ' αὐτῆς ἀπατηλῶς ἐπιτελούμενα, μαγείαν, φαρμακείαν, τὰ χρηστήρια τῶν ἐπὶ γῆς δαιμόνων σὺν τοῖς περὶ ἀγαλμάτων καὶ θυσιῶν νόμοις. ἀλλὰ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς τοῦ κυρίου ἐστίν, η τοι τὰ πάντα ἐπ' αὐτῆς ε θνη οἰκοῦντα· τὸ πλήρωμα τῶν ἀγαθῶν ο ἐπέβαλεν αὐτῇ κατὰ τὸ Τοῦ ἐλέους κυρίου πλήρης ἡ γῆ, Καὶ αἰνέσεως αὐτοῦ πλήρης ἡ γῆ. ἀλλὰ καὶ ἡ οἰκουμένη· αυ τη δέ ἐστιν ἡ ὑφ' ἡλίῳ ἐκκλησία αὐτοῦ α μα τοῖς κατοικοῦσιν αὐτήν. κατοικοῦσι δὲ ταύτην τὴν οἰκουμένην οἱ ἐκκλησιαστικῶς φρονοῦντές τε καὶ βιοῦντες. Αὐτὸς ἐπὶ θαλασσῶν ἐθεμελίωσεν αὐτήν, θαλασσῶν δὲ νοουμένων τῶν κατὰ τοὺς πειρασμοὺς περιστάσεων πολλὴν τρικυμίαν καὶ ἁλμυρίδα ἐχόντων. τότε γὰρ θεμελίωσιν καὶ ε δραν ἀμετακίνητον ἡ ἐκκλησία λαμβάνει, ο τ' α ν τρικυμιῶν προσβαλλουσῶν α σειστος κατὰ τὴν πίστιν διαμένῃ. Καὶ ἐπὶ ποταμῶν 54 ἡτοίμασεν αὐτήν. εὐτρεπῆ τὴν προειρημένην οἰκουμένην καὶ γῆν κατεστήσατο διὰ τῆς δοθείσης νομοθεσίας πρὸς τὸ δέξασθαι τὸ α γιον πνεῦμα, ἀφ' ου ὡς ἀπὸ πηγῆς τὰ ποικίλα χαρίσματα ῥέουσιν ποταμοὶ υ δατος ζῶντος. ἐπὶ τῷ γὰρ ε χειν τούτους τοὺς ποταμοὺς ἡτοίμασεν αὐτήν, θεμελιώσας αὐτήν, ὡς προείρηται, ἐπὶ θαλασσῶν. 211 Ps 23,4a ̓Απόκρισις φέρεται πρὸς τὸν ἐρωτήσαντα ἑρμηνεύουσα ὁποῖός ἐστιν ου τος. ἀθῷος δὲ χερσίν ἐστιν ὁ ἀμέμπτους καὶ ἀθῴους πράξεις ε χων, καθαρὰν δὲ καρδίαν ε χει ὁ βελτίστην ε ξιν ἀναλαβὼν καὶ θεωρητικὸς ω ν τῆς ἀληθείας. 212 Ps 23,4b ̓Επὶ ματαίῳ τὴν ψυχήν ἐστιν λαβεῖν, ο τ' α ν τις λογικὴν ψυχὴν ε χων γινώσκουσαν τί τὸ ὠφέλιμον καὶ βλαβερὸν μὴ χρῷτο τῇ γνώσει ταύτῃ, ω στε φεύγειν τὸ βλαβερὸν καὶ αἱρεῖσθαι τὸ ὠφέλιμον· ὡς καὶ νόμον ἐπὶ ματαίῳ εἰληφέναι φαμὲν τὸν ἀπ' αὐτοῦ μαθόντα τὰ ὑπαγορευόμενα καὶ ἐναλλὰξ χρώμενον ἐν τῷ ποιεῖν τὰ ἀπηγορευμένα. ὁ ου ν ἑπόμενος ταῖς κρίσεσιν τῆς ψυχῆς ταῖς περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν ὡς ἀναχωρῆσαι τῶν φαύλων μεταποιεῖσθαι δὲ τῶν ἀγαθῶν, ου τος Οὐκ ε λαβεν ἐπὶ ματαίῳ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ. Τάχα δὲ καὶ λαβών τις ψυχὴν λογικήν, δεκτικὴν ἀρετῶν καὶ ἐπιστημῶν, καὶ μὴ δεξάμενος ταῦτα ω ν ἐστιν δεκτικός, ἀλλ' ἀπάτῃ τοῦ βίου καὶ μερίμνῃ βιωτικῇ καταξανθεὶς ἡδοναῖς καὶ πάθεσιν, ἐπὶ ματαίῳ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ει ληφεν. ὁ δ' ἐναντίως τούτῳ διακείμενος οὐκ ἐπὶ ματαίῳ αὐτὴν ε λαβεν. καὶ ο λος ματαιότης ματαιοτήτων ὁ τῶν πολλῶν βίος ἐστίν. 213 Ps 23,4c.5 Πρόσεστι τῷ περὶ ου ὁ λόγος καὶ εὐορκεῖν καὶ τὸ μὴ ἐπὶ δόλῳ πανούργως ὀμνύειν τῷ πλησίον. ὀμνύει δὲ α νευ δόλου μόνος καὶ πᾶς ὁ φυλάττων τὸ Ναὶ ναὶ καὶ τὸ Ου ου . α θλον δὲ ε ξει παρὰ θεοῦ σωτῆρος αὐτοῦ εὐλογίαν η τις φθάννει ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου. πνευματικὴ δὲ πάντως αυ τη, οὐ χοϊκή. σὺν ταύτῃ δὲ τῇ εὐλογίᾳ καὶ ἐλεημοσύνην λήψεται παρὰ θεοῦ τοῦ σῴζοντος αὐτὸν ἐλέῳ καὶ χάριτι, διὰ τοῦτο καὶ μακάριος ἐσόμενος ο τι ἐλεητικὸς καὶ κοινωνητικὸς γεγενημένος ἐλεηθήσεται. Μακάριοι γὰρ οἱ ἐλεήμονες, ο τι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. 214 Ps 23,6 ̓Επεὶ μὴ περὶ ἑνός τινος ἀναβαίνοντος εἰς τὸ ο ρος τοῦ κυρίου καὶ ἱσταμένου

About this text

Discover how early Christians interpreted the Psalms as divine messages and prophecies about salvation and judgment.

Catalogue & scope

Khazarzar scan

Witnesses

  • Copy-text PG (Khazarzar) (Greek)

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Greek on each section for the source text. This is not a complete critical edition.