Inferences 3-4: canons judge controversies; adequate sufficiency against unwritten word
(3) That all canonical books can judge and determine controversies of religion. For this is the canon's force (2 Timothy 3:15-2 Timothy 3:16; Psalm 119:9; Romans 2:16; Hebrews 4:12; John 3:18; John 12:48; John 16:8). And Sacred Scripture judges and determines as a rule, with the Holy Spirit speaking through it president in it — this one or that with his assessors — by way of the person to whom it falls; who if he is an uncorrupted judge, the judgment of all these becomes one and the same, and so divine and infallible — on which Cornelius Martinius among our philosophers teaches more rightly in Analysis part 2 chapter 3 than Bellarmine in On the Word of God book 3 chapter 9.
(4) The sacred canon's self-sufficiency and its adequate sufficiency for Christian faith and manners — by which all things necessary for Christians to believe and do are contained in it in due manner — so that today, after God's word has been committed to letters and entrusted to the Church, we are in no way bound to receive with equal pious affection, together with the written word of God, another unwritten word of God, or one not written in the Bibles but handed down from the Apostles in Cabbalah-fashion, as necessary for salvation and for establishing other dogmas of faith that stand in the Bibles neither as to letter nor as to sense. For both the name "canon" by which Scripture is marked (Psalm 19:5; Galatians 6:16) and the thing itself teach this (Psalm 19:8; 2 Timothy 3:15-2 Timothy 3:16; James 1:21; John 20:31; John 5:39; 1 Corinthians 4:6; Galatians 1:8).
Against the sophistic charge of imperfection from John Fisher Bishop of Rochester, John Eck, Conrad Kling, Wilhelm Lindanus, Melchior Cano, Martin Perez de Ayala, Rene Benoist, Alphonsus de Castro, Franz Agricola, Gregory of Valencia, Robert Bellarmine, Francis Coster, Thomas Stapleton, Heinrich Lancellot, Vitus Miletus, Adam Tanner, James Gordon Huntly, and Martin Becanus — against which false prophets and their whole papal examination read the most learned Dr. Antonius Thysius, Leiden theologian, succinctly and learnedly treating of canonical and Apocryphal books in Synopsis of Purer Theology Disputation 3, with others praised there by us.
Latin
3. Omnes libros canonicos posse judicare & determinare controversias religionis. Haec enim est canonis vis, 2. Tim. 3.v.15.16. psal. 119.v.9. Rom. 2.v.16. Heb. 4.v.12. Joh. 3.v.18. & 12.v.48. Joh. 16.v.8. Judicat autem ac determinat sacra Scriptura kanonikos, per modum regulae, spiritus sanctus in ea loquens, pistos, per modum authentiae, Ecclesia diakoniikos, per modum ministrae, praeses vero in illa hic aut ille cum assessoribus suis mesikos, per modum personae, cui id accidit, qui si sit judex adekastos, unum idemque horum omnium, adeoque divinum & infallibile fiet judicium, de quo rectius docet inter philosophos nostros Cornelius Martinius Analysis parte 2. cap. 3. quam Bellarminus lib. 3. de V.D. cap. 9. 4. Canonis sacri autarkeian & fidei moribusque Christianis adaequatam sufficientiam, qua omnia creditu factuque Christianis necessaria debito modo in eo contineantur, ut hodie, postquam verbum Dei literis consignatum & Ecclesiae creditum fuit, aliud verbum Dei non scriptum, vel non in Bibliis scriptum, sed ab Apostolis in modum Cabbalae profectum, ad salutem, aliisque dogmatibus fidei in Bibliis neque quod ad literam, neque quod ad sensum exstantibus stabiliendis necessarium pari pietatis affectu cum verbo Dei scripto excipere nullo modo teneamur. Hoc enim, tum nomen canonis, quo Scriptura insignitur psal. 19.v.5. Gal. 6.v.16. tum res ipsa docet, psal. 19.v.8. 2. Tim. 3.v.15.16. Jacob. 1.v.21. Joh. 20.v.31. & 5.v.39. 1. Cor. 4.v.6. Gal. 1.v.8. Contra sophisticam imperfectionis criminationem Joh. Fischeri Roffensis Episcopi in confut. art. 27. col. 585. Jo. Eccii in enchir. L.C. q. 4. fol. 33. Conr. Klingii lib. 3. L.C. cap. 3. p. 194. Wilhelmi Lindani lib. 1. panopl. Euang. cap. 22. p. 33. Melior. Cani lib. 3. Locor. Theol. cap. 3. Mart. Peresii lib. de tradit. part. 2. fol. 28.30. Renati Benedicti in panoplia Catholicorum p. 595. Alphonsi a Castro lib. 1. adv. haereses cap. 1. Franc. Agricolae de verbo Dei scripto & non scripto cap. 9. p. 66. Greg. de Valentia lib. 5. Analy. fidei catholicae cap. 3. & lib. 8. Anal. cap. 6. p. 102. Rob. Bellarmin. lib. 4. de V.D. cap. 3. Franc. Costeri ench. controvers. cap. 1. p. 44.45. Thom. Stapletoni prompt. cathol. Dom. Sexag. p. 83. Henrici Lancelloti in haeretico Quare, q. 18. p. 172. & Anatom. Christiani deformati p. 33. Viti Mileti in brevi discussione 600. errorum Hesbusii ref. error. 2. p. 8. & err. 3. p. 11. Adami Tanneri in colloq. Ratisp. sess. 12. p. 355. Jacobi Gordoni Huntlaei tom. 1. epit. controv. 1. c. 27. p. 125. & cap. 32. p. 140.142. & cap. 33. p. 144. Mart. Becani lib. 1. Man. cap. 2. pag. 32. usque ad pag. 53. Contra quos pseudoprophetas, totumque suum examen pontificium lege succincte eruditeque disserentem de libris canonicis & Apocryphis doctissimum D. Antonium Thysium, Theologum Leidensem, Synopsis purioris Theologiae disp. 3. cum aliis ibi a nobis laudatis.